· SŁOWNIK ·
Pojęcia, które po cichu prowadzą każdy odczyt tarota.
Po łacinie „tajemnice”. Dwie połowy talii taro: Wielkie Arkana (22 archetypy) i Małe Arkana (56 kart w czterech maściach).
Dwadzieścia dwie karty archetypowe (od Głupca do Świata), które rysują drogę duszy i najważniejsze progi życia.
Pięćdziesiąt sześć kart w czterech maściach (od Asa do dziesiątki plus cztery karty dworskie) opisujących zdarzenia, wybory i charakter.
Szesnaście kart — Paź, Rycerz, Królowa, Król — czyli osoby, stopnie dojrzałości albo sposoby wchodzenia w sprawę.
Numerowane Małe Arkana (As–dziesiątka). Rozpisują sytuacje codzienne i kolejne stopnie numerologiczne.
Jedna z czterech rodzin Małych Arkanów: Różdżki (ogień), Kielichy (woda), Miecze (powietrze), Denary (ziemia).
Talia zaprojektowana i w całości zilustrowana przez Rachel Pollack — pierwotnie Shining Woman Tarot (1992), od 2001 roku pod nazwą Shining Tribe.
W taro karta Małych Arkanów o numerze od Asa do dziesiątki, a zwłaszcza karta w stylu marsylskim, na której widać same znaki maści, bez sceny.
Wzorcowa talia marsylska wyryta w 1760 roku przez Nicolasa Convera, której klocki drzeworytnicze zasilały ponad sto lat europejskich przedruków.
Rekonstrukcja marsylskiej talii Convera dokonana w pierwszej dekadzie XXI wieku przez Alejandra Jodorowsky'ego i Philippe'a Camoina, przywracająca pierwotny kolor i kreskę.
Talia pomyślana przez Aleistera Crowleya i namalowana przez Lady Friedę Harris w latach 1938–1943; wydana pośmiertnie w 1969 roku.
Talia Hermanna Haindla z 1988 roku — projekt z linii niemieckiej, bliski Thothowi, wplatający symbolikę nordycką, wedyjską i rdzennie amerykańską w systematyczny szkielet okultystyczny.
Jeden z czterech żywiołów klasycznych — ogień, woda, powietrze, ziemia — nadający każdej karcie jej podstawowy temperament.
To, jak żywioły sąsiadujących kart wzmacniają się, osłabiają albo mijają obojętnie w jednym rozkładzie.
Żywioł woli, natchnienia, napędu. Maść Różdżek. Sangwiniczny, wznoszący się, zwrócony na zewnątrz.
Żywioł uczucia, więzi, tego, co nieświadome. Maść Kielichów. Przyjmująca, płynna, odbijająca.
Żywioł myśli, mowy, rozróżniania. Maść Mieczy. Jasne, tnące, nastawione na komunikat.
Żywioł ciała, zasobu, rzemiosła, czasu. Maść Denarów. Osadzona, powolna, materialna.
Dziesięciostopniowy wycinek znaku zodiaku. Każda karta liczbowa od dwójki do dziesiątki włada jednym dekanem.
Kardynalna, stała, zmienna — trzy sposoby, na jakie znak zodiaku zaczyna, podtrzymuje albo przekształca.
Para czynne-przyjmujące przypisana karcie, znakowi albo żywiołowi. Nie chodzi tu o męskość i kobiecość w sensie płci.
Dwanaście znaków od Barana do Ryb. Każdemu arkanowi — wielkiemu i małemu — można przypisać znak według korespondencji Złotego Świtu.
Jedno z siedmiu ciał tradycyjnych (albo dziesięciu współczesnych). Każdemu Wielkiemu Arkanowi przypisana jest planeta, znak albo żywioł.
Saturn, Jowisz, Mars, Słońce, Wenus, Merkury, Księżyc. Tradycyjna kolejność planet według prędkości pozornej, na której opiera się władza nad trzydziestoma sześcioma dekanami.
Podział dwunastu znaków zodiaku na cztery triady żywiołowe — ognistą, ziemną, powietrzną i wodną — z których każda niesie jeden żywioł w trzech modalnościach.
Dwa systemy zodiakalne — tropikalny (zakotwiczony w równonocach, używany w astrologii zachodniej i w taro) oraz syderyczny (zakotwiczony w gwiazdozbiorach stałych, używany w astrologii wedyjskiej).
Ogień kardynalny pod rządami Marsa. Otwierająca iskra koła zodiaku. Odpowiednik w taro: IV Cesarz; dekany → Dwójka, Trójka i Czwórka Różdżek.
Ziemia stała pod rządami Wenus. Powolny, zmysłowy, zakorzeniony. Taro: V Kapłan; dekany → Piątka, Szóstka i Siódemka Denarów.
Powietrze zmienne pod rządami Merkurego. Parowanie, wymiana, mowa. Taro: VI Kochankowie; dekany → Ósemka, Dziewiątka i Dziesiątka Mieczy.
Woda kardynalna pod rządami Księżyca. Dom, pamięć, ochronna skorupa. Taro: VII Rydwan; dekany → Dwójka, Trójka i Czwórka Kielichów.
Ogień stały pod rządami Słońca. Blask, autorstwo, serce. Taro: VIII Moc; dekany → Piątka, Szóstka i Siódemka Różdżek.
Ziemia zmienna pod rządami Merkurego. Precyzja, służba, rzemiosło. Taro: IX Pustelnik; dekany → Ósemka, Dziewiątka i Dziesiątka Denarów.
Powietrze kardynalne pod rządami Wenus. Równowaga, partnerstwo, ważenie. Taro: XI Sprawiedliwość; dekany → Dwójka, Trójka i Czwórka Mieczy.
Woda stała pod rządami Marsa (klasycznie) albo Plutona (współcześnie). Głębia, przemiana, temat zakazany. Taro: XIII Śmierć; dekany → Piątka, Szóstka i Siódemka Kielichów.
Ogień zmienny pod rządami Jowisza. Wizja, podróż, daleki widnokrąg. Taro: XIV Umiarkowanie; dekany → Ósemka, Dziewiątka i Dziesiątka Różdżek.
Ziemia kardynalna pod rządami Saturna. Wspinaczka, mistrzostwo, struktura. Taro: XV Diabeł; dekany → Dwójka, Trójka i Czwórka Denarów.
Powietrze stałe pod rządami Saturna (klasycznie) albo Urana (współcześnie). Dystans, wynalazek, wspólnota. Taro: XVII Gwiazda; dekany → Piątka, Szóstka i Siódemka Mieczy.
Woda zmienna pod rządami Jowisza (klasycznie) albo Neptuna (współcześnie). Rozpuszczenie, współczucie, sen. Taro: XVIII Księżyc; dekany → Ósemka, Dziewiątka i Dziesiątka Kielichów.
Cykl 29,53 doby od nowiu do nowiu — rytm, na którym opierają się i obrzędy księżycowe, i kalendarze rolnicze.
Druga pełnia przypadająca w jednym miesiącu kalendarzowym — osobliwość rachuby czasu, nie barwa.
Hermetyczny system mistyczny, który nakłada rzeczywistość na Drzewo Życia. Najgłębszy szkielet konstrukcyjny taro.
Kabalistyczny diagram dziesięciu sefirot i dwudziestu dwóch ścieżek. Talia taro nakłada się na niego bez reszty.
Jedna z dziesięciu emanacji na Drzewie Życia; w liczbie mnogiej — sefiroty. Każda jest atrybutem boskim i osobnym stopniem przechodzenia w formę.
Atziluth, Briah, Yetzirah, Assiah — cztery zstępujące plany, na których kabała rozpisuje drogę od zamysłu do rzeczy.
Każdemu Wielkiemu Arkanowi przypisana jest jedna z dwudziestu dwóch liter hebrajskich — matka, podwójna albo prosta.
Jedno z dwudziestu dwóch połączeń między sefirotami na Drzewie Życia. Każda ścieżka to jeden Wielki Arkan.
Korona — pierwsza sefira, czysta wola przed formą. Wszystkie cztery asy stoją właśnie tutaj.
Mądrość — druga sefira, męski pierwszy poruszyciel. Tu mieszkają cztery dwójki.
Zrozumienie — trzecia sefira, żeńska i przyjmująca. Tu mieszkają cztery trójki.
Miłosierdzie — czwarta sefira, rozległa i hojna. Tu mieszkają cztery czwórki.
Surowość — piąta sefira, tnąca i ograniczająca. Tu mieszkają cztery piątki.
Piękno — szósta sefira, słoneczne serce Drzewa. Tu mieszkają cztery szóstki.
Zwycięstwo — siódma sefira, popędowa i uczuciowa. Tu mieszkają cztery siódemki.
Chwała — ósma sefira: rozum, mowa, porządek. Tu mieszkają cztery ósemki.
Fundament — dziewiąta sefira, księżycowy zbiornik tego, co nieświadome. Tu mieszkają cztery dziewiątki.
Królestwo — dziesiąta sefira, ziemia wcielona do końca. Tu mieszkają cztery dziesiątki.
Najwyższy z czterech światów — emanacja, ogień. Przypisany Różdżkom.
Drugi świat — stworzenie, woda. Przypisany Kielichom.
Trzeci świat — formowanie, powietrze. Przypisany Mieczom.
Najniższy z czterech światów — działanie, ziemia. Przypisany Denarom.
Aleph (א), Mem (מ) i Shin (ש) — trzy litery hebrajskie, które władają trzema żywiołami: powietrzem, wodą i ogniem.
Beth, Gimel, Daleth, Kaph, Peh, Resh, Tav — siedem liter hebrajskich władających siedmioma planetami klasycznymi.
Dwanaście pozostałych liter hebrajskich; każda włada jednym znakiem zodiaku.
Pierwsza litera hebrajska (א), litera matka. Włada powietrzem; Złoty Świt przypisuje ją Głupcowi.
Litera matka (ש) władająca ogniem; w taro Złotego Świtu przypisana Sądowi.
Wczesny żydowski tekst mistyczny (sprzed X wieku), który wprowadza dziesięć sefirot oraz podział liter na 3, 7 i 12, odziedziczony przez taro Złotego Świtu.
Symboliczne znaczenie liczb od zera do dziesięciu, przyłożone do kart liczbowych taro i — przez sumowanie cyfr — do Wielkich Arkanów.
Dodanie cyfr dwucyfrowego Wielkiego Arkanu, żeby odnaleźć jednocyfrowy motyw karty liczbowej, który mu odpowiada.
Ustalony układ, który każdej pozycji karty przypisuje znaczenie (na przykład przeszłość, teraźniejszość, przyszłość).
Karta wyciągnięta do góry nogami. Sygnalizuje wyraz wstrzymany, zwrócony do wewnątrz albo nadmiarowy — nie proste przeciwieństwo.
Osoba, która zadaje pytanie. W odczycie dla siebie pytającym jest sam czytający.
Karta wybrana przed ciągnięciem, żeby przedstawiała pytającego albo samą sprawę.
Jedna karta ciągnięta o świcie albo przed snem, najprostszy z rozkładów. Kompas, nie prognoza.
Talia wydana w 1909 roku przez oficynę Rider, pomyślana przez A. E. Waite'a, zilustrowana przez Pamelę Colman Smith. Dzisiejszy standard.
Ilustratorka talii RWS z 1909 roku (1878–1951). Jej siedemdziesiąt osiem akwarel wyznaczyło obraz nowoczesnego taro.
Rodzina historycznych talii europejskich (XVII–XIX wiek) o geometrycznych kartach liczbowych i drzeworytniczej kresce.
Marsylska talia Nicolasa Convera z 1760 roku. Wzorzec, do którego cofa się większość dzisiejszych talii marsylskich.
Po francusku „atuty”. Nazwa, jaką tradycja marsylska nadaje dwudziestu dwóm Wielkim Arkanom.
Talia Aleistera Crowleya, namalowana przez Lady Friedę Harris (1944). Gęsta, symboliczna, kabalistyczna.
Lady Frieda Harris (1877–1962), malarka, która wykonała talię Thoth według szczegółowych wskazówek Crowleya.
Mieszanie talii przed odczytem. Każda metoda jest dobra — chodzi o to, żeby rozbić dawny układ i ustawić zamiar.
Niewerbalne rozpoznanie, które czyta kartę wcześniej niż podręcznik. Umiejętność wyćwiczona, nie dar.
Praktyka prowadzonej wyobraźni, w której czytający wchodzi w krajobraz karty tak, jakby wchodził do pokoju.
Użycie dyskomfortu, jaki wywołuje karta, jako wejścia w nieprzyznane części siebie — praktyka pisana, nie kliniczna.
Położenie wybranej karty przy poduszce przed zaśnięciem i zapisanie porannego snu obok niej.
Rozogniskowane, rzadko mrugające spojrzenie na jedną kartę — oczy spoczywają na obrazie, nie próbując go tłumaczyć.
Terapeutyczna metoda Alejandra Jodorowsky'ego, polegająca na wyprowadzeniu wewnętrznego konfliktu na zewnątrz — w akt obrzędowy, który klient ma wykonać.
Obrzędowa praktyka kilku rdzennych narodów Ameryki Północnej, oparta na dymie określonych suszonych ziół; angielskie słowo „smudging” niesie dziś ciężar zawłaszczenia kulturowego.
Roślina święta dla kilku rdzennych narodów Kalifornii, rosnąca dziko wyłącznie w wąskim pasie od Santa Barbara po północną Kalifornię Dolną; popyt handlowy napędził kłusownictwo na wielką skalę.
Wonne drewno z suchych lasów tropikalnych Peru i Ekwadoru, tradycyjnie używane przez tamtejsze wspólnoty rdzenne; w 2026 roku sam gatunek Bursera graveolens nie jest objęty konwencją CITES, ale inny gatunek sprzedawany pod tą samą nazwą — owszem.
Rozkład z kartą środkową i pozycjami rozchodzącymi się promieniście — nastawiony na scalanie, a nie na wskazanie kolejnego kroku.
Sposób, w jaki pozycja w rozkładzie zmienia odczyt podstawowego znaczenia karty — ta sama karta w polu „przeszkoda” i w polu „zaproszenie” czyta się zupełnie inaczej.
Trzy wymiary projektowe obecne w każdym rozkładzie tarotowym — liczba pozycji, funkcja pozycji i relacje między pozycjami.
Powszechny wzorzec ludzkiego doświadczenia — Matka, Bohater, Zwodziciel. Surowiec, z którego zrobione jest taro.
Mechanizm psychiczny, przez który widzimy własną zawartość wewnętrzną w obrazach zewnętrznych — zasada robocza taro.
Wyparta część siebie. Karty odwrócone i niektóre Wielkie Arkana — Diabeł, Wieża, Księżyc — wyprowadzają cień na wierzch.
Tradycja okultystyczna wyrosła w hellenistycznym Egipcie wokół formuły „jako na górze, tak na dole”. Główny nurt zasilający nowoczesne taro.
Działanie obramowane i celowe, które oddziela odczyt od czasu zwykłego: światło, oddech, pytanie.
Czternastowieczne karty do gry z Egiptu, których budowa — cztery maści po dziesięć kart liczbowych plus figury dworskie — ukształtowała talię odziedziczoną przez Europę.
Ręcznie malowane talie mediolańskie z połowy XV wieku, zamówione przez dwory Viscontich i Sforzów. Najstarsze Wielkie Arkana, które da się dziś jeszcze obejrzeć.
Włoska gra karciana w lewy, od której pochodzi dzisiejsze słowo „taro”. Daleki kuzyn brydża: atuty, blef i Głupiec poza hierarchią.
Jean-Baptiste Alliette (1738–1791), paryski handlarz nasion, który przerzucił się na czytanie z kart. Wydał pierwszą talię pomyślaną wyłącznie pod odczyt.
Antoine Court de Gébelin (1725–1784). Francuski uczony, który pierwszy związał taro z mądrością starożytnego Egiptu — twierdzenie od dawna obalone przez naukę.
Terapeutyczna praktyka aktów symbolicznych Alejandra Jodorowsky'ego. Taro służy w niej jako mapa rozpoznawcza, z której wynika zalecony akt.
Jedno z ośmiu świąt solarnych współczesnego Koła Roku — Imbolc, Beltane, Lughnasadh, Samhain oraz dwa przesilenia i dwie równonoce.
Japoński zwyczaj jesiennego patrzenia na pełnię plonów — zwykle piętnastej nocy ósmego miesiąca księżycowego.
Angielski zakon okultystyczny z końca XIX wieku, którego system korespondencji taro, kabały i astrologii zasiał niemal całe nowoczesne taro anglosaskie.
Wewnętrzny dokument wykładowy Złotego Świtu: dekany, przypisania liter hebrajskich, zodiakalne władztwo kart dworskich i korespondencje pokrewne.
Koziogłowa postać narysowana przez Éliphasa Léviego w 1856 roku jako znak kosmicznej polarności — później szeroko zawłaszczona jako wizualny wzorzec „szatana”.
Teza Josepha Campbella z 1949 roku, że większość mitologii świata dzieli jedną głęboką strukturę: wezwanie, odejście, próba, powrót.
Przejmowanie elementów kultury mniejszościowej albo rdzennej — zwłaszcza świętych i obrzędowych — bez wskazania źródła, bez zgody i bez rozumienia kontekstu.
