Lunarcana

· ŻYWIOŁY ·

Cztery żywioły

Ogień · Woda · Powietrze · Ziemia — cztery pogody talii.

W tradycji hermetycznej i w porządku Złotego Świtu cztery żywioły są gramatyką małych arkanów: Ogień przypadł Różdżkom, Woda Kielichom, Powietrze Mieczom, Ziemia Denarom. Prawie każdy wielki arkan też niesie swój żywioł — przez znak zodiaku, przez planetę, która nim rządzi, albo przez literę hebrajską przypisaną karcie.

Żywioł wygodniej traktować jak pogodę niż jak etykietę. Kiedy rozkład wyraźnie przechyla się w jedną stronę, cały przejmuje jej usposobienie — choleryczne, flegmatyczne, sangwiniczne albo melancholijne, jeśli mówić dawnym językiem czterech temperamentów — i interpretację trzeba nastroić w tej właśnie tonacji.

Ta strona działa jak kompas. Przeczytaj najpierw cztery karty żywiołów, zerknij na koło powyżej po odpowiedniki pory roku i strony świata, a potem zjedź niżej: tam o tym, jak żywioły zachowują się wobec siebie, gdy trafią do jednego rozkładu.

Koło

Każdy żywioł zabiera sobie porę roku, stronę świata i godzinę doby. Najedź kursorem na ćwiartkę, a jej karta podniesie się tuż pod kołem. Polszczyzna nie rozdziela tu dwóch porządków: południe jest i stroną świata, i godziną, północ dokładnie tak samo — dlatego przy każdej wartości stoi podpis, który mówi, o który z nich chodzi.

ESWNPowietrzeWiosna · Wschód · ŚwitOgieńLato · Południe · PołudnieWodaJesień · Zachód · ZmierzchZiemiaZima · Północ · Północ

Ogień · Różdżki

Pora roku LatoStrona świata PołudnieGodzina Południe
  • wola
  • iskra
  • rozpęd
  • odwaga
  • przemiana
Temperament
Wola, nagły pomysł, rozpęd, przemiana — pierwszy błysk, który przerywa bezruch. Temperament choleryczny dawnych zielników: z całą swoją porywczością i z całą swoją odwagą.
Życie
Zamiary, fale robienia czegoś od zera, namiętność, droga, pierwsza połowa każdego przedsięwzięcia.
Cień
Wypalenie, pochopność, spalone mosty. Żar bez naczynia, które by go utrzymało.
Para
W przyjaźni z Powietrzem (myśl karmi płomień). W sporze z Wodą (para albo wygaszone palenisko).

W rozdaniu

Trzy Różdżki i więcej mówią, że to rozkład czynu: pytanie prosi o ruch, a nie o kolejną warstwę rozbioru.

Otwórz ten kolor →

Woda · Kielichy

Pora roku JesieńStrona świata ZachódGodzina Zmierzch
  • uczucie
  • pamięć
  • sen
  • więź
  • nurt
Temperament
Uczucie, więź, pamięć, to, co nieświadome — wszystko, co porusza się pod powierzchnią. Temperament flegmatyczny: nagrzewa się powoli i jeszcze wolniej stygnie.
Życie
Miłość, przyjaźń, żałoba, przeczucie, sen, sztuka.
Cień
Zachłyśnięcie, lepkość, tęsknota, która unieruchamia. Uczucie bez brzegu.
Para
W przyjaźni z Ziemią (nurt napełnia naczynie). W sporze z Ogniem.

W rozdaniu

Rozkład gęsto zasiany Kielichami jest rozkładem o uczuciu. Odpowiedź jest tu sercowa, nie rachunkowa — nie warto z nią dyskutować kosztorysem.

Otwórz ten kolor →

Powietrze · Miecze

Pora roku WiosnaStrona świata WschódGodzina Świt
  • myśl
  • słowo
  • jasność
  • cięcie
  • zasada
Temperament
Myśl, mowa, rozróżnienie, zasada — ostrze, które nazywa rzeczy po imieniu. Temperament sangwiniczny: ruchliwy, towarzyski, prędko zmieniający przedmiot rozmowy.
Życie
Postanowienia, spory, nauka, negocjacje, pisanie.
Cień
Niepokój, rozbiór bez końca, słowa, które ranią. Ostrze obrócone ku własnej dłoni.
Para
W przyjaźni z Ogniem. W sporze z Ziemią (myśl bez ciała zostaje hałasem).

W rozdaniu

Rozkład pełen Mieczy jest rozkładem myśli: karty proszą o rozstrzygnięcie, a nie o uczucie brnące po omacku.

Otwórz ten kolor →

Ziemia · Denary

Pora roku ZimaStrona świata PółnocGodzina Północ
  • ciało
  • rzemiosło
  • czas
  • zasób
  • cierpliwość
Temperament
Ciało, zasób, rzemiosło, czas, cierpliwość — to, co dość powolne, żeby przetrwać. Temperament melancholijny: trzeźwy, uparty, zimą skłonny przebierać w tym, co minęło.
Życie
Pieniądze, zdrowie, terminowanie w rzemiośle, dom, długa robota.
Cień
Bezruch, gromadzenie, rzeczowość bez kierunku. Ciężar bez kursu.
Para
W przyjaźni z Wodą. W sporze z Powietrzem (ciało bez myśli to czysty bezwład).

W rozdaniu

Rozkład z przewagą Ziemi jest rozkładem praktycznym: odpowiedź leży w tym, co dziś da się dotknąć, przeliczyć albo zacząć.

Otwórz ten kolor →

Czytanie pogody

Kiedy cztery żywioły wejdą już w ucho, rozkład przestaje być spisem kart i zaczyna działać jak barometr. Pięć znaków, za którymi warto chodzić:

Przymierze
Sąsiadujące karty tego samego żywiołu albo żywiołów zaprzyjaźnionych wzmacniają się nawzajem. Ogień obok Powietrza, Woda obok Ziemi: jedno rozdmuchuje drugie, drugie daje pierwszemu koryto.
Spór
Ogień przeciw Wodzie, Powietrze przeciw Ziemi — dwoje przeciwników w sąsiedztwie wzajemnie się gasi. Żadna karta nie mówi pełnym głosem, a odpowiedzią staje się samo to napięcie.
Obojętność
Ten sam żywioł, ale nie obok siebie, albo żywioły bez pokrewieństwa, po prostu położone ramię w ramię. Czytaj każdą kartę osobno: ani wzmocnienia, ani odjęcia.
Przewaga
Kiedy jeden żywioł zajmuje połowę rozkładu albo więcej, cały odczyt się przechyla: Ogień — robić, Woda — czuć, Powietrze — rozstrzygać, Ziemia — urządzać. Nastrój interpretację w tej tonacji.
Brak
Kiedy żywiołu nie ma wcale, to samo pytanie obeszło go bokiem. Rozkład bez Ziemi rzadko wie, od czego zacząć w poniedziałek rano; rozkład bez Wody prawie zawsze schował uczucie pod stół.

Wielkie arkana wedle żywiołu

Prawie każdy wielki arkan niesie żywioł — przez znak zodiaku, planetę rządzącą albo literę hebrajską. Po cztery oparcia na żywioł: dotknij, żeby otworzyć kartę.

Pytania

Dlaczego Miecze przypadły Powietrzu, a nie Ogniowi?

Standard utrwalony przez Złoty Świt i przyjęty przez prawie wszystkie współczesne talie (Waite-Smith, Thoth, Lunarcana) wiąże Miecze z Powietrzem, a Różdżki z Ogniem. Część czytających w szkole marsylskiej zamienia te dwa kolory miejscami: logika zostaje ta sama, przestawione są tylko podpisy.

Czy pozycja odwrócona zmienia żywioł karty?

Nie. Żywioł trzyma się koloru, a w wielkim arkanie znaku i litery. Pozycja odwrócona zmienia napór, miarę i kierunek, w którym idzie ruch — sama pogoda zostaje ta sama.

Czym to się różni od żywiołów w astrologii?

Pogoda ta sama, powierzchnie różne. Astrologia rozdaje żywioły znakom, a przez nie usposobieniu człowieka; taro posługuje się nimi jak gramatyką jednej chwili. Czytanie rozkładu jest bliżej dzisiejszej prognozy niż portretu charakteru.

A wielkie arkana, w których żywioł nie jest oczywisty?

Każdy niesie go przez znak, planetę albo literę hebrajską — Głupiec (Powietrze / Alef), Wisielec (Woda / Mem), Sąd (Ogień / Szin), Świat (Ziemia / Taw). W razie wątpliwości zakładka odpowiedników na stronie każdej karty nazywa żywioł wprost.

Dalej