Lunarcana

· ASTROLOGIA ·

Tarot i koło nieba

Dwadzieścia dwa Wielkie Arkana, dziesięć planet, dwanaście znaków, trzydzieści sześć dekanów — jedno koło obracane naraz w dwóch językach.

Zanim tarot przybrał postać drukowanego arkusza, zodiak był już pocięty na trzydzieści sześć twarzy: po dziesięć stopni każda, trzydziestu sześciu planetarnych władców, zegar roku. Hermetyczny Zakon Złotego Świtu od 1888 roku wstawił talię w ten mechanizm — każdemu z dwudziestu dwóch Wielkich Arkanów przypadła planeta, znak albo żywioł; każdej z trzydziestu sześciu kart liczbowych od dwójki do dziesiątki przypadł jeden dekan; każdej z szesnastu kart dworskich — pas nieba w barwie jednego żywiołu.

Tutaj ta odpowiedniość rozłożona jest w całości: i pierwotna atrybucja Złotego Świtu, i późniejsze dopisanie planet zewnętrznych. Nie ma tu maszyny do prognoz. Jest szkielet leżący pod obrazkami — po to, żeby wyciągnięta karta umiała wskazać także godzinę, miesiąc, jedną z twarzy roku.

Skąd tarot wie o astrologii

Odpowiedź krótka: talię, którą dziś tasujemy, złożyli okultyści będący już wcześniej astrologami. W latach pięćdziesiątych XIX wieku Éliphas Lévi zestawił dwadzieścia dwa Wielkie Arkana z dwudziestoma dwiema literami alfabetu hebrajskiego. Zakon Złotego Świtu wziął w 1888 roku jego schemat i przeprowadził go przez Drzewo Życia: litery stały się ścieżkami, ścieżki dostały planetarnych i zodiakalnych władców, dekany usiadły na kartach liczbowych. Talia Waite'a i Smith z 1909 roku oraz Thoth Crowleya i Fridy Harris, malowana w latach 1938–1944, dziedziczą ten sam szkielet.

Wniosek jest całkiem praktyczny i widać go przy samym stole. Kładzie się Mag — czytanie jest już w połowie astrologiczne, bo w pokoju stoi Merkury. Kładzie się Dziewiątka Mieczy — w pokoju stoi drugi dekan Bliźniąt, a rządzi nim od środka Mars. Żeby czytać karty, kosmogram urodzeniowy nie jest potrzebny; ale z koła, które nadało tym obrazkom kształt, nie da się wyjść.

Polskiemu czytelnikowi ta drabina nie jest obca, tylko wchodzi do niego inną bramą — przez historię nauki, nie przez poradnik. Akademia Krakowska miała katedrę astrologii już od 1459 roku i przez kilka pokoleń wypuszczała kalendarze z układem planet na każdy miesiąc; uczył w niej Wojciech z Brudzewa, u którego siedział w ławce młody Mikołaj Kopernik. Ten sam Kopernik wydał w 1543 roku „De revolutionibus” i przestawił środek świata, a sto lat później Jan Heweliusz rysował w Gdańsku mapy Księżyca do „Selenographii” (1647). Polska pamięć o niebie jest więc pamięcią o mierzeniu i rysowaniu, nie o zaklinaniu. Tabela na tej stronie należy do tej samej rodziny gestów: to opis porządku, a nie obietnica zdarzeń.

Talia jest kalendarzem, którego rysownik zapomniał opatrzyć datami.

Dwadzieścia dwa Wielkie Arkana · planeta, znak, żywioł

Siedem arkanów bierze planetę, dwanaście bierze znak, trzy niosą literę-matkę żywiołu. Do tych trzech nowsi autorzy dopisali Uran, Neptun i Pluton, rozszerzając zestaw do dziesięciu planet. Obie kolumny poniżej są poprawne — trzymaj się tej, w której tradycji czytasz.

Arkan
Złoty Świt
Ujęcie nowsze
The Fool

0 · Głupiec

Powietrze (Alef)
Uran
Złoty Świt oddaje Głupcowi literę-matkę Alef i żywioł Powietrza; nowsi autorzy dopisują tu Uran — za zerwanie, którego nic wcześniej nie zapowiada.
The Magician

I · Mag

Merkury
Merkury
The High Priestess

II · Kapłanka

Księżyc
Księżyc
The Emperor

IV · Cesarz

Baran ♈
Baran ♈
The Hierophant

V · Kapłan

Byk ♉
Byk ♉
The Lovers

VI · Kochankowie

Bliźnięta ♊
Bliźnięta ♊
The Chariot

VII · Rydwan

Rak ♋
Rak ♋
Strength

VIII · Moc

Lew ♌
Lew ♌
W talii marsylskiej pod ósemką stoi Sprawiedliwość, a Moc pod jedenastką; Waite zamienił numery miejscami. Dla astrologii jest to obojętne: przy Mocy zostaje Lew, przy Sprawiedliwości Waga.
The Hermit

IX · Pustelnik

Panna ♍
Panna ♍
Wheel of Fortune

X · Koło Fortuny

Jowisz
Jowisz
Justice

XI · Sprawiedliwość

Waga ♎
Waga ♎
O marsylskiej numeracji — uwaga przy VIII · Moc.
The Hanged Man

XII · Wisielec

Woda (Mem)
Neptun
Litera-matka Mem i żywioł Wody w systemie Złotego Świtu; nowsza linia dokłada Neptun — za prąd, który rozmywa kształty, zamiast je łamać.
Death

XIII · Śmierć

Skorpion ♏
Skorpion ♏
Temperance

XIV · Umiarkowanie

Strzelec ♐
Strzelec ♐
The Devil

XV · Diabeł

Koziorożec ♑
Koziorożec ♑
The Star

XVII · Gwiazda

Wodnik ♒
Wodnik ♒
The Moon

XVIII · Księżyc

Ryby ♓
Ryby ♓
The Sun

XIX · Słońce

Słońce
Słońce
Judgement

XX · Sąd

Ogień (Szin)
Pluton
Litera-matka Szin i żywioł Ognia to pierwotna atrybucja Złotego Świtu; nowsi autorzy dopisują Pluton — za podziemne wywołanie, na którym ten arkan stoi.
The World

XXI · Świat

Saturn
Saturn

Trzydzieści sześć dekanów · karty liczbowe od dwójki do dziesiątki

Każdy kolor daje dziewięć kart, od dwójki do dziesiątki; na cztery kolory wychodzi dokładnie trzydzieści sześć, czyli po karcie na dekan. Zbieżność nie jest przypadkowa: chaldejski szereg planet obchodzi dekany jak wskazówka tarczę, a karta, która wypada na kolejnej twarzy, przejmuje właściwość tej planety — w tym znaku i w tych dziesięciu dniach.

Dekan (od greckiego dekanós — „dziesiętnik”, przełożony nad dziesięcioma) to odcinek ekliptyki o rozpiętości dziesięciu stopni: trzy na znak, trzydzieści sześć na cały zodiak. Każdy obejmuje mniej więcej dziesięć dni kalendarza. W polskim piśmiennictwie astrologicznym spotyka się wymiennie formy dekan i dekanat; na tej stronie trzymamy krótszą. Sam podział jest dużo starszy od tarota — egipscy astronomowie rozróżniali trzydzieści sześć dekanalnych gwiazdozbiorów i odliczali nimi godziny nocy dwa tysiąclecia przed tym, nim Crowley sięgnął po pióro.

Porządek chaldejski biegnie tak: Saturn → Jowisz → Mars → Słońce → Wenus → Merkury → Księżyc — i od nowa. Liczenie otwiera Mars na pierwszym dekanie Barana, bo Baran jest domicylem Marsa; dalej szereg obchodzi zodiak pięć razy i jeszcze jedną siódmą koła, zamykając się na trzecim dekanie Ryb — znowu Marsem. Koło wraca dokładnie tam, skąd wyszło.

Obrócić koło

2345678910234567891023456789102345678910

Szesnaście kart dworskich · mosty między żywiołami

Każda z dwunastu starszych figur — Król, Królowa, Rycerz — trzyma łuk trzydziestu stopni, który zaczyna się w ostatnim dekanie jednego znaku i wchodzi w dwa pierwsze dekany następnego. Przesunięcie jest zamierzone: robi z karty dworskiej most między dwoma żywiołami i żadnej nie zostawia zamkniętej we własnym domu. Cztery Pazie stoją poza kołem dekanów — każdy trzyma żywioł w całości, trzy znaki naraz, bez granicy w stopniach.

W pierwotnym nazewnictwie Złotego Świtu figury te noszą imiona Rycerz / Królowa / Książę / Księżniczka. Waite przemianował je na Króla, Królową, Rycerza i Pazia i tej umowy Lunarcana trzyma się wszędzie: książę Złotego Świtu to nasz Rycerz, księżniczka to nasz Paź.

Twoja karta słoneczna

Znajdź dekan, w który wpada twoje Słońce: pas dziesięciu stopni wewnątrz znaku, nie całe trzydzieści. Kto urodził się w pierwszych dziesięciu dniach znaku, stoi w pierwszym dekanie; kto w środkowych dziesięciu — w drugim; kto w ostatnich — w trzecim. Karta liczbowa tego dekanu jest kartą słoneczną: ten mały arkan, który najbliżej opisuje sposób, w jaki wyraża się twój wewnętrzny ogień.

Przykład. U kogoś urodzonego 15 sierpnia Słońce stoi we Lwie, w trzecim dekanie (od 12 do 22 sierpnia), pod Marsem — kartą słoneczną jest Siódemka Różdżek, ta od obrony odzyskanego skrawka ziemi. To optyka do czytania, nie horoskop. Jedna karta nie opisuje człowieka; może mu najwyżej pożyczyć pytanie, z którym przejdzie przez rok.

Legenda znaków

Siedem planet tradycyjnych i trzy zewnętrzne ciała czasów nowożytnych, dwanaście znaków wraz z żywiołem i jakością. Każdy symbol jest tu złożony w kroju tekstowym (VS-15): powinien stać przed tobą cienki kontur w kolorze kości słoniowej, a nie kolorowe emoji.

· Planety ·

Słońce
Księżyc
Merkury
Wenus
Mars
Jowisz
Saturn
Uran
Neptun
Pluton

· Zodiak ·

Baran

Ogień · Kardynalny

Mar 21 – Apr 19

Byk

Ziemia · Stały

Apr 20 – May 20

Bliźnięta

Powietrze · Zmienny

May 21 – Jun 20

Rak

Woda · Kardynalny

Jun 21 – Jul 22

Lew

Ogień · Stały

Jul 23 – Aug 22

Panna

Ziemia · Zmienny

Aug 23 – Sep 22

Waga

Powietrze · Kardynalny

Sep 23 – Oct 22

Skorpion

Woda · Stały

Oct 23 – Nov 21

Strzelec

Ogień · Zmienny

Nov 22 – Dec 21

Koziorożec

Ziemia · Kardynalny

Dec 22 – Jan 19

Wodnik

Powietrze · Stały

Jan 20 – Feb 18

Ryby

Woda · Zmienny

Feb 19 – Mar 20